ODSŁONIĘCIE POMNIKA ŻOŁNIERZY NSZ i AK ZAMORDOWANYCH PRZEZ KOMUNISTÓW W PUZIOWYCH DOŁACH

2020 10 11 Potok Stany bis 1W niedzielę 11 października odbyła się uroczystość odsłonięcia pierwszego pomnika upamiętniającego żołnierzy i konspiratorów Narodowych Sił Zbrojnych oraz Armii Krajowej zamordowanych w kwietniu 1944 r. za walkę o niepodległość Polski przez komunistów (tzw. mord w Puziowych Dołach).
Uroczystości rozpoczęły się oczywiście od Mszy Św. w kościele pw. Wniebowzięcia NMP podczas której ks. Tomasz Raczkowski wygłosił homilię w której nawiązywał do walk o niepodległość toczonych w tamtejszym terenie.
Odsłonięcia i poświęcenie pomnika miało miejsce na miejscowym cmentarzu. Wartę honorową zaciągnęli harcerze i harcerki 7 drużyny „Zielone Szeregi” z Janowa Lubelskiego. Apel pamięci odczytali i salwę honorową oddali rekonstruktorzy odtwarzający formacje WP z okresu II RP i II wojny światowej GRH im. płk. Zieleniewskiego oraz GRH im. Wojciecha Lisa „Mściciela”. Wśród delegacji składających wieńce byli przedstawiciele Fundacji Niepodległości, którzy zapalili tradycyjnie biały i czerwony znicz. Na zakończenie Panie z miejscowego chóru Stanianki wykonały własny utwór nt. tego tragicznego wydarzenia. Ta szczera, przejmująca pieśń stanowiła najlepsze podsumowanie pięknej uroczystości. Wyrazy uznania dla wszystkich uczestników, zwłaszcza mieszkańców, którzy w deszczu, przy przenikliwym wietrze i chłodzie pomimo czerwonej strefy covidowej wzięli udział w wydarzeniu.
Fotorelacja z wydarzenia aut. J. Fedirko na tej stronie w zakładce Multimedia/Galeria: https://www.fundacja-niepodleglosci.pl/multimedia/2306-potok-stany-odsloniecie-pomnika-zolnierzy-nsz-i-ak-zamordowanych-przez-komunistow-w-puziowych-dolach

 

 Dzięki inicjatywie Fundacji im. Kazimierza Wielkiego powstało godne upamiętnienie żołnierzy podziemnego Wojsk Polskiego z AK i NSZ poległych za walkę o wolną i niepodległą RP oraz stworzono miejsce, w którym lokalna społeczność z miejscowości Dąbrówka, Potok-Stany i Potok Wielki, a także rodziny zamordowanych będą mogły oddawać hołd miejscowym Bohaterom, którzy nie mają nawet symbolicznego grobu. (Do tej pory rodzinom, ani IPN nie udało się odkryć miejsca ukrycia ich ciał).

 

2020 10 11 Potok Stany bis 4

 2020 10 11 Potok Stany bis 2

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                               

 

 

 

Tekst i foto Jan Fedirko, Fundacja Niepodległości, Potok Stany 11 X 2020
Dziękuję dla Karola Wołka (Prezesa Fundacji im. Kazimierza Wielkiego) i Wojciecha Rowińskiego (Prezesa Związku Żołnierzy NSZ Okręg Lublin) za możliwość skorzystania z materiałów organizatorów.


Budowę pomnika i uroczystość sfinansowali: Fundacja im. Kazimierza Wielkiego, Fundacja Agencji Rozwoju Przemysłu, Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.

Rys historyczny:
19 kwietnia 1944 r. w Puziowych Dołach doszło do mordu na mieszkańcach miejscowości Kolonia Potok-Stany, Potok-Stany i Dąbrówka. Mord ten został dokonany przez komunistów z AL. W feralny dzień ww. bandyci uwięzili 13 mężczyzn, których podejrzewali o sympatyzowanie z Armią Krajową i Narodowymi Siłami Zbrojnymi. Byli to ksiądz Aleksander Markiewicz – proboszcz parafii polskokatolickiej (tzw. narodowej) w Dąbrówce, Lucjan Duma, Piotr Kobylarz, Władysław Krzyżak, Stanisław Krzeszowski, Paweł Balawander, Józef Grzyb, Stanisław Gęborski, Adam Zioło, Adolf Zioło, Wacław Dyjewski, Franciszek Kania, Kazimierz Baran i Stanisław Siembida. Jeszcze w Dąbrówce rozstrzelano Kazimierza Barana i Józefa Grzyba, traktując ich jako tarcze strzeleckie, ale oddając strzały w taki sposób, żeby od razu nie zabić. Natomiast Stanisława Krzeszowskiego bandyci z AL zamordowali siekierą, odcinając nogi na pniaku.

Los pozostałych dokonał się w Puziowych Dołach, gdzie zamordowani zostali: Balawander Paweł, Duma Lucjan, Dyjewski Wacław, Gęborski Stanisław, Kania Franciszek, Kobylarz Piotr, Krzyżak Władysław, Markiewicz Aleksander, ks. Zioło Adam, Zioło Adolf. Szczególnie brutalnie AL-owcy potraktowali ks. Markiewicza, którego spalili żywcem po zakneblowaniu i przywiązaniu do drzewa, oraz Lucjana Dumę, którego rozerwali końmi. Ciała zamordowanych pierwotnie zakopano w miejscu kaźni w Puziowych Dołach. Jednak później bandyci z AL przenieśli je w nieznane do dziś miejsce. Ostatni żyjący morderca odmawia udzielenia informacji o miejscu ukrycia ciał.

2020 10 11 Potok Stany bis 3

FE PL na jasne tlo 240

FUNDACJA NIEPODLEGŁOŚCI
ZOSTAŁA UHONOROWANA NAGRODĄ
XXV FORUM EKONOMICZNEGO
W KRYNICY

DLA ORGANIZACJI POZARZĄDOWEJ
EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

(2014)



Logo sklep



Nagroda Prezydenta RP 200



GEH



Bohater NKD



rok zolnierzy wykletych

 

Logo RZT

 

300x600 tlo 

raze z ulraina logo3

YouTube logo full color

logoCK

Adam Plakat 1 proc 2018 FB 300x300

PROSIMY O WSPARCIE 1%
DLA CHOREGO DZIECKA
NASZYCH PRZYJACIÓŁ
KRS: 0000037904
CEL: 14622 ADAM WACHOWICZ

Dzięki za pomoc!
Może się przydamy dziecku...